Η έναρξη ατομικής επιχείρησης δεν είναι μόνο μια ηλεκτρονική αίτηση. Προϋποθέτει σωστή επιλογή δραστηριότητας και έδρας, εκτίμηση φόρων και εισφορών και οργάνωση της τιμολόγησης από την πρώτη ημέρα. Ο οδηγός έχει επικαιροποιηθεί τον Νοέμβριο 2026.
1. Τι χρειάζεται να ξεκαθαρίσει πριν από την έναρξη
Πριν υποβληθεί η δήλωση έναρξης, χρειάζεται να αποτυπωθούν με ακρίβεια το αντικείμενο, ο τρόπος λειτουργίας και το αναμενόμενο οικονομικό μέγεθος της δραστηριότητας.
- Οι κύριοι και δευτερεύοντες Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
- Η έδρα και το νόμιμο δικαίωμα χρήσης του χώρου.
- Η υπαγωγή ή απαλλαγή από τον ΦΠΑ και η περιοδικότητα των δηλώσεων.
- Η κατηγορία λογιστικών βιβλίων και ο τρόπος έκδοσης παραστατικών.
- Η πιθανή υποχρέωση εγγραφής στο ΓΕΜΗ, χρήσης POS και δήλωσης επαγγελματικού λογαριασμού.
- Οι ασφαλιστικές εισφορές, τα σταθερά έξοδα και η αναγκαία ρευστότητα των πρώτων μηνών.
2. Τι είναι η ατομική επιχείρηση
Η ατομική επιχείρηση συνδέεται άμεσα με το φυσικό πρόσωπο που την ασκεί. Δεν υπάρχει χωριστή νομική προσωπικότητα μεταξύ επιχειρηματία και επιχείρησης και ο επιχειρηματίας ευθύνεται προσωπικά για τις υποχρεώσεις της δραστηριότητας.
Η έναρξη και η καθημερινή διαχείριση είναι συνήθως απλούστερες, με χαμηλότερο αρχικό διοικητικό κόστος και χωρίς εταιρικά όργανα.
Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις μπορεί να επηρεάσουν την προσωπική περιουσία, ενώ η άντληση κεφαλαίων και η είσοδος συνεταίρου απαιτούν διαφορετικό σχεδιασμό.
3. Η διαδικασία έναρξης, βήμα προς βήμα
- 01Επιλογή δραστηριότητας και ΚΑΔ
Καταγράφονται όλες οι υπηρεσίες ή πωλήσεις που θα πραγματοποιούνται και επιλέγονται οι αντίστοιχοι κύριοι και δευτερεύοντες ΚΑΔ.
- 02Καθορισμός έδρας
Ελέγχεται το ιδιοκτησιακό δικαίωμα, το ηλεκτρονικό μισθωτήριο ή η δωρεάν παραχώρηση και η καταλληλότητα του χώρου για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
- 03ΦΠΑ, βιβλία και παραστατικά
Καθορίζονται το καθεστώς ΦΠΑ, η κατηγορία βιβλίων, η ημερομηνία λήξης της πρώτης χρήσης και ο τρόπος έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών.
- 04Υποβολή της έναρξης
Για εμπορική δραστηριότητα με έδρα στην Ελλάδα η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί ψηφιακά μέσω gov.gr. Όσες περιπτώσεις δεν εξυπηρετούνται από την υπηρεσία υποβάλλονται μέσω myAADE, στην ενότητα «Τα Αιτήματά μου», με τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά.
- 05ΓΕΜΗ και e-ΕΦΚΑ
Στην ψηφιακή έναρξη εμπορικής δραστηριότητας προβλέπεται διαλειτουργικότητα με ΓΕΜΗ και e-ΕΦΚΑ. Σε άλλες περιπτώσεις ελέγχονται χωριστά η υποχρέωση εγγραφής και η ασφαλιστική υπαγωγή.
- 06Οργάνωση της πρώτης ημέρας λειτουργίας
Ενεργοποιούνται η τιμολόγηση και η διαβίβαση στο myDATA, ο επαγγελματικός λογαριασμός και το POS όπου απαιτούνται, καθώς και το ημερολόγιο φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
Η δήλωση έναρξης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν πραγματοποιηθεί συναλλαγή στο πλαίσιο της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
4. Οι βασικές οικονομικές έννοιες
Το σύνολο των εσόδων από πωλήσεις αγαθών και παροχή υπηρεσιών σε μια συγκεκριμένη περίοδο.
Τα έσοδα μετά την αφαίρεση των εκπιπτόμενων επιχειρηματικών δαπανών, των αποσβέσεων και των προβλέψεων που αναγνωρίζονται φορολογικά.
Ο ΦΠΑ που επιβαρύνει τις αγορές και τις δαπάνες της επιχείρησης, εφόσον υπάρχει δικαίωμα έκπτωσης.
Ο ΦΠΑ που χρεώνεται στις φορολογητέες πωλήσεις και υπηρεσίες προς τους πελάτες.
Με την απλουστευμένη υπόθεση ότι όλα τα ποσά συγκρίνονται χωρίς ΦΠΑ, το αποτέλεσμα πριν από φόρους είναι 1.000 €.
Ο ΦΠΑ προς απόδοση είναι 12 € (24 € εκροών μείον 12 € εισροών), ενώ το μικτό αποτέλεσμα της συναλλαγής πριν από άλλα έξοδα είναι 50 €.
5. Φορολογία εισοδήματος από το 2026
Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα προστίθενται σε τυχόν εισόδημα από μισθούς και συντάξεις και φορολογούνται κλιμακωτά. Η βασική κλίμακα για φορολογούμενο άνω των 30 ετών χωρίς εξαρτώμενα τέκνα είναι η ακόλουθη:
| Κλιμάκιο εισοδήματος | Συντελεστής |
|---|---|
| 0 – 10.000 € | 9% |
| 10.000,01 – 20.000 € | 20% |
| 20.000,01 – 30.000 € | 26% |
| 30.000,01 – 40.000 € | 34% |
| 40.000,01 – 60.000 € | 39% |
| Πάνω από 60.000 € | 44% |
Από το φορολογικό έτος 2026 εφαρμόζονται διαφορετικοί συντελεστές στα χαμηλότερα κλιμάκια ανάλογα με τον αριθμό εξαρτώμενων τέκνων. Για νέους έως 25 ετών οι συντελεστές των δύο πρώτων κλιμακίων έως 20.000 € είναι μηδενικοί, ενώ για ηλικίες 26–30 ετών ο συντελεστής του κλιμακίου 10.000,01–20.000 € είναι 9%, με ειδικότερη μεταχείριση όταν υπάρχουν τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα.
Για την ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα προβλέπεται και εναλλακτικός ελάχιστος προσδιορισμός καθαρού εισοδήματος, με εξαιρέσεις και μειώσεις που εξαρτώνται από τα πραγματικά δεδομένα του φορολογουμένου. Η εκτίμηση φόρου δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στα λογιστικά κέρδη.
Για τα πρώτα 10.000 € ο φόρος είναι 900 € και για τα επόμενα 5.000 € είναι 1.000 €. Σύνολο φόρου: 1.900 €, πριν από τυχόν ειδικές ρυθμίσεις, παρακρατήσεις ή άλλες προσαρμογές.
Τα κέρδη της επιχείρησης προστίθενται στο εισόδημα από μισθούς και συντάξεις για την εφαρμογή της κλίμακας. Απαιτείται συνολικός υπολογισμός και όχι απομονωμένη εφαρμογή του πρώτου κλιμακίου.
6. Προκαταβολή φόρου
Για τα φυσικά πρόσωπα βεβαιώνεται προκαταβολή φόρου ίση με το 55% του φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα, μετά την αφαίρεση των ποσών που λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με τη φορολογική δήλωση.
Το συνολικό ποσό φόρου και προκαταβολής ανέρχεται ενδεικτικά σε 2.945 €.
Στο ίδιο παράδειγμα η προκαταβολή περιορίζεται ενδεικτικά σε 522,50 €, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της πρώτης απόκτησης εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα.
7. Ασφαλιστικές εισφορές
Η ασφαλιστική υπαγωγή εξετάζεται με βάση τη δραστηριότητα και την ιδιότητα του επαγγελματία. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι επιλέγουν ασφαλιστική κατηγορία, η οποία ισχύει για το έτος, ενώ σε περίπτωση μη επιλογής εφαρμόζεται η πρώτη κατηγορία.
Για το 2026 η μηνιαία εισφορά κύριας σύνταξης της πρώτης κατηγορίας είναι 185,09 €. Μαζί με την εισφορά υγειονομικής περίθαλψης το μηνιαίο σύνολο ανέρχεται σε 250,77 €, στο οποίο προστίθενται οι κατά περίπτωση συνεισπραττόμενες ή πρόσθετες εισφορές. Η συνολική επιβάρυνση πρέπει να υπολογίζεται με βάση την ιδιότητα, την παράλληλη ασφάλιση και τυχόν δικαίωμα ειδικής κατηγορίας νέου επαγγελματία.
8. ΓΕΜΗ και εμπορική δραστηριότητα
Η υποχρέωση εγγραφής ατομικής επιχείρησης στο ΓΕΜΗ εξαρτάται από το είδος της δραστηριότητας και τους δηλωμένους ΚΑΔ. Το ΓΕΜΗ διαθέτει επίσημη εφαρμογή ελέγχου εμπορικών δραστηριοτήτων, στην οποία πρέπει να εξετάζονται όλοι οι ΚΑΔ της επιχείρησης.
Για τις ατομικές επιχειρήσεις που είναι εγγεγραμμένες και υπόχρεες, το ετήσιο τέλος τήρησης μερίδας ανέρχεται σε 30 €. Στην ψηφιακή διαδικασία έναρξης εμπορικής ατομικής επιχείρησης η καταχώριση στα μητρώα της ΑΑΔΕ και του ΓΕΜΗ πραγματοποιείται μέσω διαλειτουργικότητας.
9. Ενδεικτική σύγκριση νομικών μορφών
| Χαρακτηριστικό | Ατομική επιχείρηση | ΟΕ / ΕΕ | ΙΚΕ |
|---|---|---|---|
| Φορέας | Ένα φυσικό πρόσωπο | Δύο ή περισσότερα πρόσωπα | Ένα ή περισσότερα πρόσωπα |
| Ευθύνη | Προσωπική και απεριόριστη | Απεριόριστη για τους ομόρρυθμους εταίρους | Κατά κανόνα περιορισμένη στην εταιρική περιουσία |
| Ίδρυση | Απλή ψηφιακή διαδικασία όπου υποστηρίζεται | Καταστατικό και ΥΜΣ | Καταστατικό και ΥΜΣ |
| Φορολογία κερδών | Κλίμακα φυσικών προσώπων | 22% για τα νομικά πρόσωπα, με εξέταση της διανομής | 22% για τα νομικά πρόσωπα, με εξέταση της διανομής |
| ΓΕΜΗ | Ανάλογα με την εμπορική δραστηριότητα | Υποχρεωτική καταχώριση | Υποχρεωτική καταχώριση |
| Λογιστικό σύστημα | Συνήθως απλογραφικό, ανάλογα με τα όρια και τη δραστηριότητα | Απλογραφικό ή διπλογραφικό, ανά περίπτωση | Διπλογραφικό |
Η επιλογή νομικής μορφής δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση τον φορολογικό συντελεστή. Συνυπολογίζονται η ευθύνη, οι ανάγκες χρηματοδότησης, η είσοδος συνεργατών, το διοικητικό κόστος και ο τρόπος διάθεσης των κερδών.
10. Πρακτικό checklist μετά την έναρξη
Επιλέξτε εφαρμογή τιμολόγησης και επιβεβαιώστε τη σωστή διαβίβαση των δεδομένων στο myDATA.
Δηλώστε επαγγελματικό λογαριασμό και ενεργοποιήστε POS ή άμεσες πληρωμές όπου υπάρχει υποχρέωση.
Καταγράψτε τις προθεσμίες δηλώσεων ΦΠΑ, παρακρατούμενων φόρων και φορολογίας εισοδήματος.
Επιβεβαιώστε την ασφαλιστική υπαγωγή, την κατηγορία και την ορθή έκδοση των ειδοποιητηρίων.
Ελέγξτε τυχόν τέλος μερίδας, ειδικές γνωστοποιήσεις λειτουργίας, άδειες ή εγγραφές σε επαγγελματικά μητρώα.
Διατηρήστε ξεχωριστό προγραμματισμό για ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος, προκαταβολή φόρου και ασφαλιστικές εισφορές.
Επίσημες πηγές
- ΑΑΔΕ – Έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας φυσικού προσώπου
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Έναρξη ατομικής επιχείρησης
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – Φορολογία εισοδήματος
- ΑΑΔΕ – Προκαταβολή φόρου επιχειρηματικής δραστηριότητας
- Υπουργείο Εργασίας – Ασφαλιστικές εισφορές
- ΓΕΜΗ – Έλεγχος εμπορικών δραστηριοτήτων
- ΓΕΜΗ – Ετήσιο τέλος τήρησης μερίδας
Επιτρέπεται η κοινοποίηση του συνδέσμου και σύντομη παράθεση με σαφή αναφορά στην πηγή. Για αναδημοσίευση ολόκληρου ή ουσιώδους μέρους του άρθρου απαιτείται προηγούμενη έγγραφη άδεια.
Το περιεχόμενο είναι γενικής ενημέρωσης, βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία κατά την ημερομηνία δημοσίευσης και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη λογιστική, φορολογική, ασφαλιστική ή νομική συμβουλή.
Επιστροφή στα άρθρα